*** درس هشتم– نابرابری در نظام جهانی (1)

1- برای ارزیابی نابرابری ثروت در نظام جهانی از چه معیارهایی می توان استفاده کرد؟ علائم اختصاری آن­ها را نیز بنویسید.

۲- بانک جهانی کشورها را از جنبه­ی درآمد سرانه چگونه طبقه بندی می کند؟

۳- نابرابری در قدرت را با چه شاخص­هایی می­توان معین کرد؟

3- کشورها بر اساس قدرت آنها در جهان، به چند گروه تقسیم می­شوند؟ توضیح دهید.

۴- به دو نمونه از نابرابری در نظام جهانی با ذکر مثال اشاره کنید.

۵- منبع عمده­ی ثروت و قدرت در جهان کنونی چیست؟ توضیح دهید؟

۶- حق وتو چیست؟ این وضعیت بیانگرچیست؟

۷- نمونه­ای از نابرابری برمبنای ثروت در درون سازمان­های بین المللی را بنویسید؟

8- شیوه­ی رأی گیری در بانک جهانی چگونه است و این وضعیت بیانگر چه واقعیتی در نظام جهانی است؟

9- کشورهای برخوردار یا قدرتمند، چگونه در سازمان­های بین المللی به اقدامات خود مشروعیت می­بخشند؟ با ذکر نمونه.

*** درس نهم – نابرابری در نظام جهانی (2)

1- رابطه­ی مرکز – پیرامون از بدو تکوین نظام جهانی تاکنون چگونه بوده است؟

2- انقلاب صنعتی در اروپا نتیجه­ی چیست؟

3- اگر بخواهیم نابرابری در نظام جهانی را به صورت ریشه­ای بررسی کنیم، به چه نکته­ای باید توجه کنیم؟

4- رابطه­ی مرکز– پیرامون بر چه مبنایی مشخص می­شود؟

5- منابع تولید ارزش افزوده در فرایند کار را نام برده و تفاوت این منابع را در گذشته و دوره­ی جدید بنویسید.

6- منظور از اقتصاد سرمایه­داری یا صنعتی چیست؟

7- اقتصاد پساسرمایه داری و پسا صنعتی چیست؟ یا چگونگی شکل­گیری اقتصاد اطلاعاتی را بنویسید.

8- در اقتصاد دانش محور یا اقتصاد اطلاعاتی، سهم بخش­های مختلف اقتصادی در تولید چگونه است؟

9- چرا در دوران اقتصاد سرمایه داری یا صنعتی، بیشترین تولید ارزش افزوده به کشورهای توسعه یافته اختصاص می­یافت؟

10- در دوران اقتصاد سرمایه داری یا صنعتی، تقسیم کار در نظام جهانی چگونه است؟

11- با پیدایی اقتصاد اطلاعاتی پسا صنعتی، تقسیم کار جهانی چه تغییری یافت؟

12- چرا با شکل­گیری اقتصاد اطلاعاتی، کشورهای مرکز، صنعت و سرمایه را به کشورهای توسعه نیافته انتقال دادند؟

13- کشورهای نیمه پیرامونی و پیرامونی را تعریف کنید؟

14- به چه کشوری سر کرده­ی نظام جهانی می گویند؟ در قرن 19 و 20 چه کشورهایی سرکرده جهانی بودند؟

15- حاشیه نشین­های نظام جهانی چه کشور­هایی هستند؟ با ذکر مثال.

16- کشورهای مرکز در گذشته و امروزه از چه طریقی در جهت حفظ و تداوم رابطه­ی مرکز- پیرامون عمل کرده و می­کنند؟

17- انحصار­های پنج گانه­ی کشور­های مرکز را نام ببرید؟ علت تلاش برای حفظ این انحصارها چیست؟

18- انحصار فناورانه یا تکنولوژیک توسط کشورهای مرکز را توضیح دهید.

19- هدف کشورهای مرکز از کنترل بازارهای مالی جهانی چیست؟ مهمترین ابزار آن­ها در این زمینه چیست؟

20- دلیل تلاش کشورهای مرکز برای دسترسی انحصاری به منابع طبیعی چیست؟ با ذکر مثال.

21- کشورهای مرکز برای حفظ منافع خود، از لحاظ نظامی چه انحصاری به وجود آورده­اند؟

22- انحصار رسانه­ای و ارتباطی توسط کشورهای مرکز، چه فوایدی برای این کشورها دارد؟

23- آمریکا برای توجیه حمله­ی خود به عراق از چه استدلال­هایی سود جست؟ نقش رسانه­های جمعی را در این مورد توضیح دهید.

24- گروه 8 چیست؟ چرا شکل گرفت؟ این گروه در باره­ی چه موضوعاتی گفت و گو و تصمیم گیری می­کند؟

25- آیا تغییر جایگاه در نظام جهانی امکان پذیر است؟ توضیح با ذکر مثال.

26- تغییر جایگاه کشورها در نظام جهانی چه ویژگی­هایی دارد؟

27- این عبارت که « تغییر جایگاه در نظام جهانی به صورت سلسله مراتبی انجام می­گیرد»، به چه معنا است؟

*** درس دهم – بازی در نظام جهانی

1- چرا دست یابی جوامع به اهداف خود در نظام جهانی، دشوار است؟ دو دلیل.

2- چرا دولت­ها مراقب قدرت و توانایی­های یکدیگر و همچنین شرکت­های اقتصادی هستند؟

3- در نظام جهانی، چرا شرکت­ها فعالیت­های شرکت­های رقیب را زیر نظر دارند؟ با ذکر نمونه.

4- به سه نمونه از چالش­های فرهنگی که واحدهای اعتقادی دولت- ملت­ها به آنها حساس هستند، اشاره کنید.

5- عرصه جهانی را برای واحدهای اجتماعی مختلف، به کدام بازی تشبیه کرده­اند؟ در این عرصه بازیگر کیست؟

6- ویژگی­های عمل یا بازی در نظام جهانی کدامند؟

7- تفاوت­های بازی در صحنه­ی جهانی را با بازی شطرنج بنویسید.( چهار مورد).

8- راهبرد (استراتژی) را تعریف کنید؟ راهبرد­ها به چند دسته تقسیم می­شوند؟

8- راهبرد­های کوتاه مدت با توجه به چه واقعیتی، تعیین می شود؟ برای نمونه، استراتژی­های کوتاه مدت و بلند مدت آمریکا را در قبال پرونده­ی هسته­ای ­ایران، توضیح دهید.

9- در چارچوب راهبردهای بلند مدت آمریکا، «خاور نزدیک بزرگ» شامل چه کشورهایی است؟

10- سه منطقه­ی مهم جهان در « سند امنیت ملی آمریکا در قرن 21»، کدامند؟ هر منطقه به چه عنوانی نامیده شده است؟

11- چرا صحبت درباره­ی اهداف، وسایل و راهبرد­های دولت – ملت ها راحت تر از صحبت درباره­ی اهداف سایر واحد­های اجتماعی است؟

12- مهم ترین بازیگران عرصه ی جهانی کدام واحد اجتماعی است؟ توضیح دهید.

*** درس یازدهم – اهداف دولت ها در عرصه ی جهانی

1- انواع اهداف دولت- ملت­ها را در عرصه­ی جهانی نام ببرید.

2- به چه اهدافی، اهداف اساسی یا درجه­ی اول گفته می شود؟ مهم ترین آنها را نام ببرید.

3- اهداف درجه دوم جوامع کدامند؟ چهار مورد مثال بزنید؟

4- «هدف­های جهانی» یا «دراز مدت» جوامع چیست؟ با ذکر مثال.

5- «حفظ موجودیت» را به عنوان یکی از اهداف اساسی هر جامعه، توضیح کنید؟

6- چرا به رسمیت نشناختن هویت یک دولت – ملت به معنای تهدید حیات آن جامعه است؟

7- «حق تعیین سرنوشت» یا «استقلال» جوامع به چه شکلی نقص می شود؟ عکس العمل ملت­ها برای رسیدن به این حق چه بوده است؟ با ذکر مثال.

8- منظور از «حفظ امنیت ملی» چیست؟

9- مواردی را مثال بزنید که در آن­ها «امنیت ملی» یک جامعه مورد تهدید قرار گرفته باشد؟

10- « راهبرد امنیت ملی» چیست؟ مثال بزنید.

11- علت تفاوت راهبرد امنیت ملی جوامع، چیست؟

12- با ذکر نمونه­ای تفاوت راهبرد امنیت ملی بین جوامع را نشان دهید.( مورد سودان و اسراییل)

13- راهبردهای امنیت ملی آمریکا در عصر حاضر چیست؟

14- کدام ملاحظات سبب شده است که آمریکا برای تسلط بر نفت خلیج فارس، آسیای میانه و دریای خزر اقدام کند؟

15- چرا راهبرد امنیت ملی جوامع، تغییر می­کند؟

16- «جنگ سرد» بین چه کشورهایی بود؟ معنی آن را بنویسید؟

17- راهبرد «جنگ سرد» چگونه پایان یافت؟ آمریکا پس از آن چه راهبردی را برای امنیت خود تعریف کرد؟

*** درس دوازدهم – روش­ها و وسایل دست­یابی به اهداف

1- انواع روش­ها و وسایلی را که جوامع برای دست یابی به اهداف از آن­ها سود می­جویند، نام ببرید؟ رایج ترین روش­ها کدام است؟

2- «دیپلماسی» را به عنوان مهم ترین ابزار دست یابی به اهداف، تعریف کنید؟

3- «اقناع» چه زمانی شکل می گیرد؟ در شرایط کنونی جهان، معمولاً اقناع با تکیه بر کدام ارزش­های مشترک انجام می شود؟

4- آمریکا با چه روشی توانست « ائتلاف ضد تروریسم » را تشکیل دهد؟

5- پیشنهاد پاداش و تهدید به مجازات، بر چه مبنایی انجام می گیرد؟

6- از پاداش­ها و تهدیدات اروپایی­ها برای وادار ساختن ایران به تعلیق غنی سازی اورانیوم، هر کدام سه مورد بنویسید؟

7- چرا ایران پیشنهاد اتحادیه اروپا را برای تعلیق غنی سازی اورانیوم نپذیرفت؟ واکنش اتحادیه اروپا چه بود؟

8- منظور از «کلیشه» چیست؟

9- دلیل استفاده جوامع از رسانه­ها برای کلیشه سازی چیست؟

10- آیا رسانه­ها فقط می­توانند درباره­ی کشورها و جوامع یا اشخاص کلیشه سازی کنند؟ توضیح دهید.

11- شکل دادن به افکار عمومی در جوامع دیگر توسط رسانه­ها، از لحاظ سیاسی چه اهمیتی دارد؟

12- چرا رسانه­ها مکمل دیپلماسی و حتی بخشی از آن به حساب می آیند؟

13- چرا در سال­های اخیر، موضع­گیری منفی نسبت به آمریکا در بین مسلمانان گسترش یافته است؟ عکس العمل آمریکا چه بود؟

14- با ذکر مثالی نشان دهید که از کلیشه­سازی به عنوان بخشی از جنگ یک کشور علیه کشوری دیگر، استفاده شده است؟

15- «اقتصاد» را به عنوان یکی از ابزارهای دست یابی به هدف در نظام جهانی توضیح دهید؟

16- چهار مورد از اقدامات خصمانه­ی آمریکا بر علیه جمهوری اسلامی ایران را که جنبه­ی اقتصادی دارند، توضیح دهید؟

17- صورت آشکار و بارز استفاده از ابزار نظامی توسط جوامع برای دست­یابی به اهداف، چیست؟ با ذکر یک مثال توضیح دهید؟

19- آیا قدرت نظامی، به طور غیر مستقیم نیز در دست­یابی به اهداف نقش دارند؟ توضیح دهید.

*** درس سیزدهم – ایران و نظام جهانی

1- آیا می توان روابط ایران در دوره­ی صفویه با دولت­های اروپایی را آغاز ادغام ایران در نظام جهانی دانست؟ چرا؟

2- در دوره­ی قاجاریه، کدام تغییرات در اروپا و ایران شرایط را برای ادغام ایران در نظام جهانی فراهم کرد؟

3- ادغام ایران در نظام جهانی از چه زمانی آغاز شد؟ واکنش ایرانی­ها نسبت به این وابستگی چه بود؟

4- آیا تلاش­هایی که برای نوسازی ایران در دوره­ی پهلوی صورت گرفت، منجر به تغییر موقیعت پیرامونی ایران شد؟ توضیح دهید.

5- در دوره­ی پهلوی، توسعه­ی ایران چگونه بود؟

6- پیامدهای کوتاه مدت توسعه در دوره­ی پهلوی را نام ببرید. نتیجه­ی نهایی این پیامدها چه بود؟

7- انقلاب اسلامی چه شعارها و ارزش­های متعارضی با ارزش­های نظام جهانی مطرح کرد؟ توضیح دهید.

8- چرا کشورهای مرکز، انقلاب اسلامی ایران را یک تهدید تلقی و با آن مقابله می کنند؟

9- به چهار مورد از اقدامات کشورهای مرکز برای محدود کردن انقلاب اسلامی ایران، اشاره کنید؟

10- جنگ تحمیلی عراق علیه ایران با جنگ­های دو قرن اخیر ایران چه تفاوتی داشت؟

11- نکته­­ی مثبت جنگ تحمیلی برای ایران چه بود؟

12- چرا جنگ تحمیلی عراق علیه ایران را می­توان جنگ کشورهای مرکز بر علیه ایران تلقی کرد؟

13- جنگ تحمیلی چگونه پایان یافت و کدام توانایی ایران را نشان داد؟

14- « دوره­ی سازندگی » در ایرانِ پس از جنگ، به چه فعالیت­هایی اشاره دارد؟

*** درس چهاردهم – جایگاه ایران در نظام جهانی

1- مسیری که از طریق آن کشورها می­توانند جایگاه خود را در نظام جهانی بهبود بخشند، چه نامیده می­شود؟ توضیح دهید.

2- اولین تلاش منظم برای توسعه­ی ایران در چه زمانی آغاز شد و تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، چگونه ادامه یافت؟

3- چرا در دوران جنگ تحمیلی امکان اجرای برنامه های توسعه وجود نداشت؟

4- اجرای برنامه­های توسعه­ی ایران پس از پایان جنگ تحمیلی با چه چالش­هایی رو به رو بوده است؟

5- رشد سریع جمعیت را به عنوان یکی از موانع توسعه­ی ایران( 1340 تا 1370)، توضیح دهید؟

6- نتایج اجرای چهار برنامه­ی توسعه ایران پس از انقلاب اسلامی چه بود؟

7- با توجه به کدام موارد، می­توان گفت که ایران در آغاز راهی برای تغییر موقعیت خود در نظام جهانی است؟ جایگاه فعلی ایران در نظام جهانی، کجاست؟

8- ایران در چه شرایطی در حال تثبیت جایگاه خود در نظام جهانی به عنوان یک کشور نیمه پیرامونی است؟

9- در چشم انداز بیست ساله، چه جایگاهی برای ایران پیش بینی شده است؟